Kinderlogopedie

Voor welke kinderen is logopedie bedoeld?

Een kinderlogopedist onderzoekt en behandelt kinderen met klachten op het gebied van taal, spraak, stem, gehoor of afwijkende mondgewoonten. Er kan sprake zijn van:

  • het laat op gang komen van de taalontwikkeling
  • meer moeite hebben met het verwoorden van gebeurtenissen dan leeftijdgenoten
  • het moeilijk verstaanbaar zijn voor anderen, soms ook voor de ouders
  • bepaalde klanken nog niet kunnen maken die leeftijdgenoten al wel laten horen
  • het onjuist uitspreken van klanken zoals bij ‘slissen’
  • niet vloeiend spreken / stotteren
  • vaak met open mond zitten of langdurig duimen met als gevolg afwijkingen aan het gebit

Niet altijd vanzelf

Bij jonge kinderen kan de taalontwikkeling soms anders verlopen dan verwacht. Het kind begrijpt niet altijd direct wat er met een vraag of opdracht wordt bedoeld of lijkt wel veel te begrijpen, maar praat zelf niet of nauwelijks. Het kan hierdoor in vergelijking met leeftijdgenoten niet voldoende duidelijk maken wat het bedoelt, wat tot frustratie kan leiden. Ook andere ontwikkelingsgebieden, zoals de verstandelijke ontwikkeling en het gedrag, worden door een stagnerende taalontwikkeling beïnvloed. Later kunnen er problemen in het lees- en schrijfproces ontstaan.

Andere kinderen hebben moeite met het goed uitspreken van klanken, waardoor woorden er vaak anders uitkomen dan de bedoeling is. Kinderen zijn hierdoor geregeld moeilijk verstaanbaar, soms ook voor de ouders. Dit kan leiden tot driftbuien of zich terugtrekken. Voor ouders en peuterleidsters is het vaak lastig de taalontwikkeling van het kind te blijven stimuleren, omdat er zoveel communicatieproblemen zijn.

Kinderen kunnen geregeld last hebben van middenoorontstekingen, waardoor de spraak-taalontwikkeling ook wordt beïnvloed. Of dit tot blijvende problemen leidt, is afhankelijk van de ernst en frequentie van de gehoorproblemen.
In de ontwikkeling van de mondmotoriek kunnen problemen ontstaan die zich bijvoorbeeld uiten in mondademen, kwijlen, afwijkend slikken of slissen. Dit kan van invloed zijn op de ontwikkeling van de kaak en het gebit.
De vloeiendheid van het spreken kan verstoord zijn. Ouders merken dit vaak voor het eerst op als hun kind tussen de 2 en 6 jaar oud is. Dit is de periode dat de spraak en taal zich snel ontwikkelen. Een kind kan hele woorden gaan herhalen of delen van een zin, maar ook delen van woorden zoals in ‘i-i-i-ik wil graag naar buiten’. Advies van een kinderlogopedist is zinvol om blijvend stotteren te voorkomen.

Wanneer naar logopedie?

Kinderen kunnen al op jonge leeftijd (vanaf ongeveer 2 jaar) bij de logopedist terecht. Het zo vroeg mogelijk starten van de begeleiding is van belang om verergering van de communicatieproblemen te voorkomen. De behandeling duurt dan veelal ook korter en leidt tot een beter resultaat.

Spraak- en taalproblemen komen bij te vroeg geboren kinderen vaker dan gemiddeld voor. Het vroegtijdig vragen van advies is ook bij deze kinderen beter dan het afwachten van het spontane verloop van zijn of haar ontwikkeling.

Logopedische stoornissen kunnen gesignaleerd worden door bijvoorbeeld de ouders, de huisarts, de medisch specialist, het consultatiebureau, de schoolarts, de leerkracht of de leidster van peuterspeelzaal of kinderdagverblijf. Als een kind duidelijk anders communiceert dan leeftijdgenoten, is het zinvol logopedisch onderzoek te doen om na te gaan of begeleiding zinvol is.